Literatuurverwijzingen en nuttige links ontslag

Internetverwijzingen
Ontslag krijgt hoogopgeleide er niet onder, Intermediair, Linda van Putten, 19-12-2011
"Veertig procent van de hoogopgeleide werknemers in Nederland maakt zich momenteel zorgen over het behoud van zijn baan [...] Maar er is een troost voor hoogopgeleiden: ze verwerken tegenslagen zoals onvrijwillig ontslag doorgaans beter dan laagopgeleiden. [...] Hoogopgeleiden hebben na ontslag de helft minder last van spanningen, slaapproblemen en somberheid dan laagopgeleiden."

Zo ga je tevreden weg na een ontslag, Intermediair, Carien Karsten, 15-12-2011
"Ontslag is vaak een krenkende ervaring. Coach Carien Karsten introduceert een methode waarmee je uit die slachtofferrol kunt stappen en met een positief gevoel de deur achter je sluit."

Overleven na je ontslag, Gedumpt, Chris Sprangers, 02-07-2009
"Ontslag is niet voor iedereen het einde van de wereld, maar het staat wel in de top 3 van ellende die een mens kan treffen, zeker als het lot beslist. 'Een goede werkgever kan zijn mensen helder uitleggen waarom ze eruit moeten.' "

Verdriet bij ontslag, door Flores van Emmerik, 20/08/2007
"Als je met een tegenslag te maken krijgt, kan je daar behoorlijk van in de war raken. Zeker als het om iets ingrijpend gaat als het verlies van een geliefde. Of het verlies van een baan.
Wat je vaak ziet, is dat mensen een gevoel van identiteit verliezen bij het verlies van een baan. Velen ontlenen veel aan een baan en dat ben je opeens kwijt, waardoor je wordt geconfronteerd met vragen als 'wie ben je, 'wat beteken je voor anderen', 'wat ben ik nog waard', 'wat vertel ik op feestjes, wil ik daar überhaupt nog wel heen'."

Down, maar niet out, Ontslag kan hard aankomen. Hoe blijf je mentaal overeind?, Roos Kuiper 22-06-2004
"Het moeilijkste was te accepteren dat ze me niet meer wilden hebben', zegt Ronald Jansen. 'Ik had honderd procent mijn best gedaan voor het bedrijf, maar dat was niet genoeg om te kunnen blijven. Ik heb een hele strijd moeten voeren om dat naast me neer te leggen. Ik denk dat mijn woede eigenlijk pas echt weg was toen ik begon aan een nieuwe baan.' "

Hoe ga je om met ontslag?, Chris Sprangers, 22-03-2003
"En dan zit je thuis. Is dat erg? Het ligt er maar aan. Sommigen zullen langdurig de wonden aan hun ego moeten likken. Anderen halen de schouders op en gaan verder alsof er niets gebeurd is. 'Er zijn mensen die zich volstrekt miskend voelen', aldus Geluk. 'Ze zijn razend. En er zijn er die ontkennen dat ze iets niet goed hebben gedaan. Ik vrees dat die op herhaling gaan.'"

Wie Aanzegt moet ook B zeggen!, Praktische tips om aanzeggesprekken tot een goed einde te brengen, op HR Netwerk
"Aanzeggesprekken en ontslagprocedures zijn voor zowel de betrokken medewerkers als de managers moeilijk. Als jij binnenkort een dergelijk gesprek gaat voeren, dan biedt dit artikel wellicht wat hulp in lastige tijden. Je vindt hierna praktische tips die je kunt gebruiken om de schade van ontslag zo beperkt mogelijk te houden voor je medewerker - en uiteindelijk ook voor jou als manager. [...] Sta stil bij de emoties van de medewerker totdat hij zelf informeert naar stap 3 (Wat nu?). Omgaan met ontslag is een rouwproces. In een dergelijk proces zijn de fases die doorlopen worden ontkenning, boosheid, verdriet en berusting. Hoe lang die fases duren kun je als manager nauwelijks sturen. Pas je gedrag aan de behoefte van de medewerker aan."

Ik heb er genoeg van, maar waarom voel ik me dan zo rot, Viva forum, juli 2010.
Voorbeeld van wat een ontslag met je relatie kan doen: "Ik moet even stoom afblazen. ben ontzettend pissig op mijn (aanstaande ex) man. Hij is werkloos. Hangt op de bank achter de pc. Klaagt over wat niet goed gaat. [...] mijn energie begint op te raken. Ik heb al gesprekken met hem gehad. Ben boos en verdrietig geworden. Hij zegt dat ik veranderd ben. Hij ziet zijn aandeel in het geheel absoluut niet."

’Ik maak nu huiswerk samen met mijn zoon’, Hoe verwerk je een ontslag?, Trouw, 31 okt 2009, Bram Logger.
"Dat zo’n moment waarop de stekker definitief uit een bedrijf wordt getrokken en mensen daadwerkelijk op straat komen te staan een beetje voelt als een begrafenis, is niet gek, [...] Dat heeft te maken met het moeten loslaten van iets waar je je aan vasthield. En net als bij een begrafenis, hoort ook bij het verliezen van je baan een rouwproces. [...] Alleen, voor rouw zijn er rituelen, voor het verwerken van ontslagleed niet [...]”

Ruimte voor rouwverwerking bij ontslag, op Makingsensecoaching, Tessa Faber, juni 2009.
"Over het proces van rouw waar je als ontslagene door heen moet, is nog maar bar weinig te vinden. [...] En toch is dit zo'n ontzettend belangrijk onderdeel van een ontslag. Voor de ontslagene wordt de hele wereld op zijn kop gezet. Verwachtingen en toekomstplannen vallen in duigen, gezichtsverlies, verlies van inkomen, veiligheid en stabilteit, een grote deuk in het zelfvertrouwen en vragen en verwijten die door het hoofd heen spoken, een gevoel van falen en het bekende "waarom overkomt mij dit"."


Wat ontslag met je relatie doet, Nederlands Dagblad, 15 april 2009, Ingrid Beckers.
"Ontslag van een van beide partners kan een relatie behoorlijk onder druk zetten. Je moet op zoek naar een nieuwe balans, zeggen deskundigen. [...] Als je ontslag krijgt, kan het even prettig zijn dat je meer tijd hebt voor je gezin, maar de periode van werkloosheid moet niet te lang duren. Er kunnen spanningen en psychische klachten optreden, door een gebrek aan zelfvertrouwen."

Ik ben alweer ontslagen!, Psychologie Magazine, Bert Cozijnsen, november 2009.
"Ik heb dit jaar voor de tweede keer mijn ontslag gehad. [...] Ik heb hier een hele knauw mee gehad en twijfel ongelofelijk aan mezelf. Dan is mijn vader erg ziek en heeft in dezelfde periode gehoord dat hij is uitbehandeld. Als klap op de vuurpijl heeft mijn vriend na 20 maanden onze relatie plotseling beëindigd. [...] Dit alles maakt dat ik niet meer weet wat ik moet doen. Alles wat belangrijk was is er nu niet meer."

Lees ook:

Sinds mijn ontslag ben ik depressief
Hoe hou ik mijn zelfbeeld op peil na ontslag?
Ik moet onder mijn niveau gaan werken


Werknemers rouwen om ontslag, GIDSonline, HR-beleid, Bert Cozijnsen, 08 sep 2009.
"De verwerking van gedwongen ontslag is een rouwproces. Organisaties die pijnlijke ingrepen overwegen, doen er goed aan hiermee rekening te houden. Zeven tips voor werkgevers."

Ontslag kan zelf een sterke kerel breken, artikel in Trouw, 22 juni 2009,  Westerink en van Wielink.
"Honderdduizenden werknemers in ons land staan op het punt hun baan kwijt te raken, maar aandacht voor de soms ingrijpende gevolgen van dit grote verlies is er niet. Rouwen om je baan is blijkbaar voor watjes."

Afslanking, boventalligheid, ontslag, artikel over "Over de rooie!", Wat te doen voor collega's en medewerkers? Op ManagementSite.nl, 26 mei 2009.
"Hoezeer we ook horen dat 'de ontslagen menselijk zullen verlopen' en hoezeer we vermoeden 'dat we weten hoe ingrijpend een ontslag is', blijkt in gesprekken met leidinggevenden telkens hoezeer zij worstelen met het herkennen en erkennen van wat er daadwerkelijk speelt: een rouwproces. Medewerkers maken het rouwproces mee als 'keerzijde' van het hechtingsproces waarmee ze zich verbonden mensen aan hun baan en aan alles wat daarbij hoort (de collega's, het gebouw, de naam, de competenties, etc.). Rouw is zo de achterkant van loyaliteit."

Help, ik ben ontslagen, op VKbanen.nl,14 april 2009, Katrijn de Ronde.
"Het kan hard aankomen: ineens sta je op straat, ondanks een vast contract en een keurige staat van dienst. Veel ontslagen mensen zijn met hun baan ook een deel van hun identiteit kwijt. Maar voor sommigen is het ronduit een blessing in disguise."

Wat doet ontslag met uw medewerker?, Site van GOC.
"Verlies van werk is voor veel mensen een traumatische gebeurtenis. Het verliezen van werk heeft niet alleen te maken met het verliezen van inkomen. Werk is een van onze zekerheden. Het komt tegemoet aan fundamentele behoeftes als veiligheid, status, zekerheid, zelfvertrouwen, erbij horen etc. Allemaal zaken die bij een vaste betrekking, vanzelfsprekend leken. Voor iemand die ontslagen wordt valt alle vaste grond tijdelijk onder zijn voeten weg."

Ontslag, op Carrièreswitch.nl.
“Ontslag is nummer drie in het rijtje van meest ingrijpende gebeurtenissen die een mens meemaakt in zijn leven [...] Alleen het overlijden van een dierbare of een scheiding hakt er dieper in."

Rouwverwerking bij gedwongen ontslag, bij ARBOarchitecten.
"De verwerking van gedwongen ontslag is een rouwproces. Organisaties die pijnlijke ingrepen overwegen, doen er goed aan hiermee rekening te houden. [...] Rouw over het verlies van een baan is de keerzijde van de loyaliteit waarmee iemand zich heeft verbonden aan de onderneming. Alleen al daarom is de werkgever, die zijn mensen heeft gevraagd zich te verbinden aan de onderneming, ook mede verantwoordelijk voor de verwerking van het verlies wanneer hun baan wordt wegbezuinigd."

Ook wie baan houdt, lijdt onder ontslagrondes, op Intermediair.nl, Lorain O’Mahoney, 09  maart 2009.
"Massaontslag schaadt ook werknemers die hun baan mogen houden. Bij reorganisaties gaat de aandacht vaak allereerst uit naar de werknemers wier banen sneuvelen. Uit een studie [...] blijkt echter dat het effect van afslankoperaties op achterblijvers ook aanzienlijk is. Wordt deze groep emotioneel verwaarloosd, dan kan 'survivor syndroom' de kop opsteken."

Denk bij ontslag ook aan de achterblijvers, Management Team, auteur Carlie van Tongeren, 20 maart 2009.
"Het budget wordt krapper, mensen moeten weg en ontslagen hangen boven het hoofd van de achterblijvers. Kortom: het is crisis. Hoe houdt u de teamspirit er in deze barre tijden in? Natuurlijk zijn de mensen die mogen blijven blij. Maar het is vrij naief om te denken dat ze zo blij en dankbaar zijn dat ze gewoon doorwerken zoals ze deden. U heeft ze wel beroofd van hun vertrouwde werkomgeving en het werk van ex-collega's op hun bureau gestort. En dat voor bar weinig (extra) waardering."

Aandacht voor rouw bij ontslag, OR Informatie, van Wielink, 29 januari 2009.
"De duizendtallen vliegen ons weer om de oren. We lezen dat ondernemingen grote aantallen werknemers gaan ontslaan. De krantenkoppen geven de grote getallen weer, maar prangender is dat achter deze berichten angst, frustratie, woede, pijn en verdriet schuilgaan. [...] Waar werknemers en ondernemingsraden mee geconfronteerd worden, zijn rouwprocessen. Die rouw als reactie op ontslag, is de 'keerzijde' van het hechtingsproces, waarmee zij zich hebben verbonden aan hun baan en aan alles wat daarbij hoort."

Ontslaan! Zo doe je dat, artikel op Managementsite.nl, 11 dec 2008, John van der Borg."Er zullen ontslagen vallen. Dat kun je op een goede en respectvolle manier doen. Het heeft weinig zin om slimme trucs uit te halen. De ervaring leert dat wanneer op een goede en respectvolle wijze met het gedwongen afscheid wordt omgegaan er, los van het verdriet en de teleurstelling, wel begrip is. Dit laatste kan van belang zijn voor de toekomst. Een aantal tips om het goed te doen"

Rouwverwerking in bijzondere situaties, Mens en Samenleving, Ceetee, juli 2008.
"Bij rouwen denken we aan verdriet om het verlies van een dierbare, en verlies wat je met anderen kunt delen. In sommigen situaties is er geen sprake van dood van een persoon of is er geen mogelijkheid je verdriet te kunnen delen met anderen. [...] Verlies waarvan men denkt dat het niet zoveel impact heeft is het verliezen van een baan. Maar ook hier kunnen gevoelens van rouw een rol spelen. Ontslag is vaak heftig, het legt druk op je finaciële situatie, maar je zult ook afscheid moeten nemen van je collega's waar je vaak jaren mee samenwerkt."

Verdriet bij ontslag, weblog Dijk & Van Emmerik, Flores van Emmerik, 20 augustus 2007.
"Als je met een tegenslag te maken krijgt, kan je daar behoorlijk van in de war raken. Zeker als het om iets ingrijpend gaat als het verlies van een geliefde. Of het verlies van een baan. Er zijn wel verschillen tussen deze gebeurtenissen. Een groot verschil is de mate van regie die je er over hebt gevoerd. Zag je het aankomen of niet? Kon je er iets aan doen of niet? Ligt het aan jezelf of niet? Het antwoord op deze vraag, bepaalt wat de beste strategie is om er boven op te komen."

De Schelde: na de rouw toch aan de slag, Ontslagen werknemers krijgen hulp bij verwerken ontslag, Trouw, 25 juli 1994, Lizette Bazuin.
"Aanvankelijk voelden de 51 ontslagen Schelde-werknemers zich genept. Een speciaal project hielp hen bij het verwerken van de klap en het zoeken naar een nieuwe baan. Momenteel ziten er nog zes ontslagen werknemers thuis."


Literatuur

Over de rooie, emoties bij verlies en verandering op het werk, bij Managementboek.nl, Kluwer, Cozijnsen en van Wielink, ISBN-13: 9789013069792.

Humaan ontslaan, Over de noodzakelijke humanisering van ontslagprocessen in arbeidsorganisaties, auteur Frans Wuijts, Het Spinhuis, ISBN 978 905589 282 2.
Flyer bij het boek.

Ontslag? Maak er werk van, door Ciska Pittie en Caroline Harder, bij Managementboek.nl, Spectrum, EAN: 9789000300433.