Het Transitiemodel, een drieluik
Terug

Deel 1: veranderingen beginnen met een einde
Na ons zesluik over de stappen op de Transitiecirkel, richten we nu onze aandacht op de transitiefasen van William Bridges.

Deze transitiefasen zijn te herkennen bij ingrijpende veranderingen op het werk. Inzicht in deze transitiefasen en de psychologische aspecten die een rol spelen bij ingrijpende veranderingen, kan helpen om veranderingen succesvoller te laten verlopen.

Elke verandering houdt een verlies in
Veranderingen beginnen met een einde: het einde van de bekende en de vertrouwde situatie. Dat verlies vraagt om het afsluiten van een periode, om het loslaten van verwachtingen over de toekomst die gebaseerd zijn op het verleden. Dat vraagt om een nieuwe oriëntatie, maar allereerst om een erkenning van het verlies. In de serie over de Transitiecirkel hebben we al gezien dat we het vaak niet zo gemakkelijk vinden om met een verlies om te gaan. Dat verlies is namelijk gerelateerd aan de schending van een psychologisch contract. Van ons wordt gevraagd onze hechting op te geven, onze zekerheid verandert in onzekerheid. We ervaren wellicht dat aan onze loyaliteit wordt gemorreld. Zonder dat duidelijk is wat de nieuwe situatie zal brengen. En juist het vertrouwen dat gevraagd wordt door de organisatie die in verandering is, is vaak moeilijk op te brengen, omdat het psychologisch contract geschonden is.

Bron: oktober 2012, Van Wielink en Wilhelm.

Deel 2: de neutrale zone

Het oude is nog niet voorbij en het nieuwe is nog niet begonnen

Tussen oud en nieuw: wie wijst de weg?
Als we ons voorstellen dat we in de nok van een circus aan de trapeze hangen en heen weer slingeren, dan zullen we ons ook bewust zijn van de diepte onder ons. Al dan niet voorzien van een vangnet, wordt er heel wat van ons gevraagd om dan los te laten, te zweven, in vertrouwen dat we aan de overkant de andere trapeze kunnen bereiken. Wat gebeurt er als we loslaten? Die beklemmende vraag maakt het ons vaak niet gemakkelijker om daadwerkelijk los te laten. Om de vertrouwde omgeving achter ons te laten en op weg te gaan naar een nieuwe onbekende wereld.

Dan is het wel zaak dat er iemand is die de weg wijst. Die een ideaal voor ogen heeft dat bereikt kan worden.

Bron: november 2012, van Wielink en Wilhelm.

Deel 3: veranderingen eindigen met een nieuw begin

De overgang van de neutrale zone naar het nieuwe begin mag bevochten worden, net als de initiële overgang van het einde naar de neutrale zone. Aan de ene kant is deze overgang net zo min een planbaar moment, al helpen symbolische momenten ook hier om, soms pas achteraf zichtbaar, een overgang te markeren. Aan de andere kant geeft een nieuw begin zich niet zomaar gewonnen. Daar mag wel strijd voor geleverd worden.

Het nieuwe begin gaat over het vieren van nieuwe successen. Dat vraagt om herkenning bij de mensen van gezamenlijk nagestreefde doelen, van gezamenlijk beleefde waarden die gerealiseerd worden. Dat kan pas na de neutrale zone, want mensen moeten de kans hebben gekregen zich met die nieuwe waarden en doelen te verbinden.

Bron: december 2012, van Wielink en Wilhelm.

Filmpje over het transitiemodel op Vimeo.